Seed 7
NEU — Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Đỗ Thành Chương
Nhóm trưởng
Tôn Lương Duy Đạt
Thành viên
Nghê Cót · Giấy
Nghê Cót · Giấy là cuốn sách giấy nổi (pop-up) trên web về Việt phục, dẫn đường bởi Nghê, chú nghê giấy (linh vật dân gian Việt) ghim khớp như con rối, biết gật đầu, vẫy đuôi. Mọi thứ trên màn hình đều là giấy: giấy cắt, giấy gấp, tem, băng keo, mép xé, cả tiếng giấy sột soạt. Sách gồm 7 chương cho 9 loại áo (Nữ và Nam): giao lĩnh, ngũ thân, áo dài, áo tấc, tứ thân (bản Nam là áo the), bà ba, Nhật Bình (bản Nam là viên lĩnh).
Học sinh, sinh viên ngày càng muốn mặc Việt phục để chụp kỷ yếu, đi chùa đầu năm, du xuân, dự ngày hội trường, đám cưới hay dạo phố. Dự án giải quyết 3 rào cản:
Khó phân biệt, sợ mặc nhầm: Giao lĩnh, ngũ thân, áo tấc, áo dài nhìn qua khá giống nhau, lại dễ lẫn với Hán phục, sườn xám, kimono. Mặc sai rồi đăng lên mạng dễ bị chê “mặc đồ Trung Quốc”. Không biết “mặc gì, đi đâu”: Áo nào hợp chốn tôn nghiêm, áo nào hợp kỷ yếu; trời nóng hay mưa thì chọn sao; phối màu thế nào cho hợp dịp. Muốn cá tính nhưng sợ “phá hồn áo”: Muốn phối với sneaker, áo khoác bò, túi đeo chéo nhưng không biết phối tới đâu là vừa. Trong khi đó, kiến thức lại nằm rải rác trong sách nghiên cứu, bài báo, hội nhóm, thường dài và khô.
Với nguyên tắc “Code và dữ liệu nắm luật, điểm và kiến thức; Gemini lo lời nói, trò chuyện và hình ảnh”, Nghê Cót · Giấy biến việc học Việt phục thành trải nghiệm bằng tay, vui mắt và đáng chia sẻ.
Các không gian trải nghiệm:
Gặp áo: Mở sách là cảnh và người giấy dựng đứng lên khỏi trang, kèm thẻ thông tin gồm niên đại, “Nhận ra ngay”, màu truyền thống, “Mặc đi đâu?” và nguồn. Cấu tạo, Chuyện áo, Đừng nhầm: Nhấc mảnh giấy xem cổ, đường cài, tay, tà; xoay bánh giấy qua các mốc lịch sử có nguồn; kéo tranh nan để so áo Việt với trang phục dễ nhầm. Phối đồ (trái tim của sách): Đổi màu, dán món hiện đại, và Nghê chấm điểm theo ba sao Giữ hồn áo, Hợp màu, Dám mix. Hôm nay mặc gì: Tờ lịch trên tường biết thời tiết thật, lịch âm và ngày lễ, chạm vào là Nghê mặc sẵn một bộ hợp trời, hợp dịp. Xem ngoài đời, Hộp thẻ Nghê, Hỏi Nghê, Nhờ Nghê chụp, thẻ khoe 1080×1920 để xem, sưu tập, hỏi đáp và chia sẻ.
📚 1. Sách pop-up giấy nổi: học bằng tay thay vì đọc chữ dài Mỗi trang là một cơ chế giấy: Lật trang thật qua gáy sách, nhấc mảnh giấy, kéo thẻ đỏ, xoay bánh giấy, kéo tranh nan, kính lúp, tờ “Mặc cùng”. Mỗi lần thao tác là một kiến thức nhỏ (cổ áo, đường cài, số thân, số tà). Động cơ giấy tự xây dựng: Lớp giấy dựng bằng lò xo, đổ bóng theo góc gấp, chạy 12 khung/giây kiểu stop-motion, nhìn sâu theo chuột hoặc cảm biến nghiêng, tiếng giấy tổng hợp bằng Web Audio. Linh vật và di sản thị giác: Nghê, tranh Đông Hồ và Hàng Trống, đèn kéo quân, chuồn chuồn tre, trống đồng, khăn rằn, giấy dó, lịch âm và các ngày lễ truyền thống cùng xuất hiện trong một trải nghiệm. Dễ tiếp cận: Miễn phí, không cần tài khoản, có bố cục riêng cho điện thoại, nút Giảm chuyển động, Tiếng giấy, lật trang bằng phím mũi tên và nhãn đọc màn hình tiếng Việt. 🎨 2. Phối đồ ba thế giới: remix có mức độ, có giới hạn Ba thế giới đổi bằng cần gạt hoặc đèn kéo quân: Chuẩn cổ phục, Giao thoa, Đường phố. Tường, nền giấy, trang phục của Nghê và thẻ khoe đổi theo. Cùng một bộ có thể hợp “Đường phố” nhưng chưa hợp “Chuẩn cổ phục”, và Nghê giải thích vì sao. 6 gu và 50 món hiện đại, phụ kiện: Đường phố, Tối giản, Hoài cổ Hà Nội, Học đường thanh lịch, Lễ hội rực rỡ, Mộc mạc thôn quê. Bấm món là món bay lên người giấy. Đổi màu ngay mà vẫn giữ nếp vải: Tính trực tiếp trên máy trong không gian OKLab, dùng mặt nạ vải và giữ độ sáng từng điểm ảnh nên nếp gấp, hoa văn còn nguyên. Không gọi AI cho mỗi lần đổi màu. “Nghê gợi ý màu” chọn màu hợp nhất. Bộ chấm chạy trên máy, không cần AI: Điểm là tổng có trọng số ba sao, mỗi thế giới một tỉ lệ (Chuẩn cổ phục 65/25/10, Giao thoa 35/30/35, Đường phố 15/35/50). Món che mất nét áo thì Nghê không cho mặc; điểm dưới 70 mà thế giới khác cao hơn ít nhất 15 thì Nghê rủ qua xem. Huy hiệu dân gian và thẻ khoe: Dán gà, lợn Đông Hồ, chuồn chuồn tre, trống đồng, đan khăn rằn, rồi in thẻ khoe 1080×1920 có tên bộ, nhãn từng món và điểm. 🤖 3. Gemini chỉ “nói”, còn luật và điểm do code nắm Nghê nhận xét bộ phối: Sau 1,2 giây người dùng ngừng thay đồ, Gemini nhận điểm và lỗi đã được code tính sẵn rồi biến thành đúng một câu giọng Gen Z (tối đa 25 chữ), nên lời Nghê không mâu thuẫn với điểm. Hỏi Nghê: Chatbot chỉ trả lời từ dữ liệu kb.json của chương đang mở (tối đa 60 chữ), không biết thì nói chưa biết. Nếu người dùng nhờ phối, Nghê trả về hành động và app tự lật sang trang Phối đồ mặc lên người giấy. Máy chủ lọc bỏ mọi món, gu, mức, màu không có trong danh sách, và ba câu gợi ý có sẵn được trả lời thẳng từ dữ liệu, không tốn lượt gọi Gemini. Nhờ Nghê chụp (tùy chọn): Dùng Nano Banana 2 (gemini-3.1-flash-image) “chụp” bộ phối thành ảnh một mô hình giấy thật. Khóa Gemini của người dùng chỉ giữ trong sessionStorage, gửi thẳng từ trình duyệt tới Google, máy chủ của app không nhận. Khóa API của app nằm ở máy chủ, trình duyệt không nhìn thấy. 🖼️ 4. Quy trình tạo hình bằng Nano Banana: rút kinh nghiệm để không “vẽ nhầm áo” Bài học: Chỉ mô tả bằng chữ thì mô hình hay vẽ áo Việt thành sườn xám, kimono hoặc áo choàng tắm. Cách làm: Đính kèm ảnh tham khảo thật, cho người giấy mặc trọn bộ đúng màu rồi “lột” từng món, tách mảnh đồ bằng hiệu giữa hai ảnh liên tiếp. Dùng nền hồng sen ( #FF00FF) để cắt nền tự động, một ảnh làm chuẩn phong cách cho cả bộ. Kiểm soát chất lượng: Mỗi hình có danh sách “phải có / không được có”, hỏng 3 lần thì chuyển cho người duyệt, mọi hình được ghi vào art-log. Kết quả: Khoảng 710 tệp hình, gồm 118 mảnh đồ cắt rời trên cùng một dáng nên mặc chồng tự do, và 97 bộ ảnh “Xem ngoài đời” với 4 người mẫu cố định để ảnh đồng bộ. 🛠️ 5. Dựng ứng dụng với AI Studio Build có kỷ luật Bộ luật dựng BUILD-RULES.md: Không sửa public/ và src/data/, không bịa chữ, kiến thức hay hình, mọi chữ lấy nguyên văn từ copy-giay.json, mỗi prompt chỉ làm một bước, và cuối mỗi bước AI phải liệt kê file đã đổi. Rút kinh nghiệm từ lần thử đầu: AI Studio từng làm hỏng hình tải lên và tự viết lại kiến thức, nên nhóm chia nhỏ prompt (khoảng 78 prompt qua các đợt, cộng một đợt cho điện thoại), mỗi prompt kèm ảnh mockup đích và một bước kiểm tra cụ thể. Prompt sửa lỗi có cấu trúc: Nêu triệu chứng, nguyên nhân, cách sửa và “xong khi nào”, thử trước trên bản sao. Prompt khi chạy: Nghê xưng “Nghê”, dùng tiếng lóng Việt, không chê người mặc; đầu ra ép JSON schema, giới hạn số chữ, thinking tối thiểu để nhanh. 🔒 6. Dữ liệu có nguồn, tách khỏi code, không bao giờ đứng hình Một nguồn sự thật: kb.json gồm 9 áo, 32 mốc lịch sử, 17 màu, 32 món hiện đại, 18 phụ kiện, 6 gu và 15 nguồn (sách “Ngàn năm áo mũ”, hội điển triều Nguyễn, bảo tàng, báo chí…). Các điểm còn tranh luận được ghi riêng. Người am hiểu có thể góp tay mà không cần code: Luật phối R1–R8, luật màu C1–C5, 35 bộ phối sẵn, các cặp “Đừng nhầm” đều nằm trong docs/ và src/data/*.json. Chịu lỗi: Nhận xét chờ tối đa 10 giây, trò chuyện 12 giây, yêu cầu cũ bị hủy khi bộ đồ đổi. Gemini lỗi hoặc hết lượt thì Nghê nói câu dựng sẵn, sách, bộ chấm và tờ lịch vẫn chạy đủ. Riêng tư và an toàn: Máy chủ chỉ ghi model, thời gian và kết quả, không ghi câu hỏi. Chữ được escape trước khi hiển thị. Thiếu ảnh thì để trống và báo trong console, không dùng hình giả. 🌏 7. Tác động cộng đồng và gìn giữ văn hóa Giảm nhầm lẫn nguồn gốc: Trang “Đừng nhầm” giúp phân biệt áo Việt với trang phục nước ngoài và góp phần giảm tranh cãi trên mạng. Mỗi thẻ khoe là một lời giới thiệu nhỏ về Việt phục, kèm tên áo đúng và tên từng món. Người trẻ remix một cách tôn trọng, không biến áo truyền thống thành đạo cụ chụp ảnh. Thói quen mỗi sáng: Tờ lịch “Hôm nay mặc gì” (Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, TP.HCM, thời tiết Open-Meteo, 27 ngày lễ) biến việc nghĩ về Việt phục thành thói quen. Hướng phát triển: Mời chuyên gia và câu lạc bộ cổ phục rà soát kho kiến thức, thêm trang phục các dân tộc và thêm thành phố cho tờ lịch, dùng làm giáo cụ cho lớp học, câu lạc bộ, bảo tàng, hoặc cho nhà may và thương hiệu Việt phục để khách xem trước bộ phối.
